آژانس فضایی کانادا (CSA) در تاریخ ۲۹ جولای قراردادهای اولیهای به ارزش ۱۴.۶ میلیون دلار کانادا با سه شرکت فعال در حوزه فناوریهای فضایی برای طراحی یک ماه نورد چندمنظوره منعقد کرد. این اقدام بخشی از تلاشهای کانادا برای ایفای نقشی پررنگتر در برنامه بینالمللی آرتمیس به رهبری ایالات متحده محسوب میشود.
سه شرکت منتخب شامل Canadensys Aerospace Corporation، شرکت MDA Space و شرکت نرمافزاری Mission Control هستند که به مدت ۱۸ ماه به بررسی گزینههای مختلف طراحی و مأموریتی این روور خواهند پرداخت. این پروژه در قالب یک برنامه ۱۳ ساله با بودجهای معادل ۱.۲ میلیارد دلار کانادا اجرا میشود که هدف آن توسعه یک روور پشتیبان برای اکتشافات انسانی در سطح ماه است.
مطابق برنامه اعلامشده، حداقل ۶۰ درصد محتوای طراحی و ساخت این پروژه باید ساخت داخل باشد؛ رقمی که در مراحل بعدی به ۸۰ درصد افزایش خواهد یافت. این مشارکت، بخشی از سهم کانادا در برنامه آرتمیس است و در ازای آن، فرصت اعزام فضانوردان کانادایی به ماه فراهم خواهد شد.
این طرح نخستین بار در جریان بازدید خدمه مأموریت Artemis II از کانادا در سال ۲۰۲۳ اعلام شد؛ مأموریتی که در آن فضانورد کانادایی، جرمی هانسن، به عنوان نخستین غیرآمریکایی در تاریخ، به مدار ماه اعزام خواهد شد.
خانم ملانی جولی، وزیر صنعت و توسعه اقتصادی مناطق کبک، با تأکید بر اهمیت این پروژه گفت: «طراحی و توسعه این روور، گامی مهم در مسیر همکاریهای بینالمللی در اکتشافات انسانی ماه بهشمار میرود. این پروژه میتواند دروازهای برای حضور گستردهتر شرکتهای کانادایی در بازارهای جهانی باشد و در دهه آینده، زمینه اشتغال ۲۰۰ نفر را در یکی از نوآورانهترین و پژوهشمحورترین بخشهای صنعتی کشور فراهم آورد.»
نقشآفرینی نوآورانه شرکتها
در این میان، شرکت Mission Control برای نخستین بار تجربه طراحی کامل یک روور را بر عهده گرفته است. این شرکت که پیشتر در حوزه نرمافزارهای عملیات فضایی فعالیت داشت، اکنون قراردادی به ارزش ۴.۷ میلیون دلار کانادا برای تعریف نقشهای اصلی روور (از جمله پشتیبانی از فضانوردان، حمل محموله و انجام وظایف عمرانی) و توسعه فناوریهای کلیدی آن منعقد کرده است.
به گفته ایوان رید، مدیرعامل شرکت، Mission Control در ده سال گذشته در بیش از ۳۶ پروژه مرتبط با ماه حضور داشته است که ۳۰ مورد آن به طراحی زیرسامانههای مربوط به روورها مربوط میشود. این شرکت اخیراً با جذب نیروهای متخصص، از جمله پیتر ویشر (طراح اصلی اغلب نمونههای اولیه روورهای CSA)، ظرفیت خود را برای ارائه یک محصول کامل تقویت کرده است.
ماه نورد نهایی قرار است با حداقل دخالت انسانی و بهصورت نیمهخودران فعالیت کند؛ مأموریتی که برای مدت ۱۰ سال در سطح ماه برنامهریزی شده است. از این رو، تخصص Mission Control در حوزه هوش مصنوعی و سامانههای ناوبری و هدایت خودکار نقش مهمی در موفقیت پروژه ایفا خواهد کرد.
این شرکت همچنین دو مأموریت دیگر در زمینه روورهای ماهنورد در دست اجرا دارد؛ از جمله یک پروژه مشترک با شرکت آمریکایی Astrobotic که قرار است اواخر امسال به اجرا درآید. البته پروژه دیگر هنوز محرمانه باقی مانده و قرار است بهزودی معرفی شود.
به گفته رید، در حالی که پروژه مشترک با Astrobotic در ابعاد یک جعبه کفش طراحی شده، روور مدنظر برای آژانس فضایی کانادا باید قابلیت حمل بار تا ۳۵۰۰ کیلوگرم را داشته باشد، که نشان از ابعاد قابل توجه آن دارد.
اگرچه تنها یکی از سه شرکت منتخب قرار است در نهایت مجری ساخت روور نهایی شود، اما Mission Control خواستار اتخاذ رویکردی مشابه مدل ایالات متحده شده که در آن، چندین تأمینکننده در یک برنامه راهبردی مشارکت دارند.
