آیا کانادا برای یک جنگ داخلی در آمریکا آماده است؟

پاپ لئو چهاردهم اخیراً با یادآوری این نکته که «حاکمیت قانون، بنیان هرگونه همزیستی مسالمتآمیز است»، نسبت به بازگشت جنگ و قانونگریزی در جهان هشدار داد. او این سخنان را ۹ ژانویه و در پی اقدام ایالات متحده در تسلط بر ونزوئلا و تهدیدهای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، علیه کشورهایی چون گرینلند، کوبا، کلمبیا، مکزیک، پاناما، ایران، سوریه و کانادا بیان کرد و تأکید نمود که «جنگ دوباره مُد شده است».
با این حال، بهنظر میرسد این هشدار بیش از هر چیز ناظر بر وضعیت سیاست داخلی ایالات متحده باشد؛ جایی که همانند نظم بینالمللی، نظام سیاسی در حال لغزش بهسوی وضعیتی بیقانون است که در آن «زور جای حق را میگیرد»؛ وضعیتی که توماس هابز آن را جهانی «زشت، خشن و کوتاه» توصیف میکرد.
کاناداییها با نگرانی تحولات شهر مینیاپولیس در ایالت مینهسوتا را دنبال میکنند؛ شهری شمالی با پلها و رودخانهها، علاقهمند به هاکی، پایبند به آموزش عالی و تنوع فرهنگی و میزبان کلینیک مایو که شهرتی جهانی در پژوهشهای پزشکی دارد. شهری که از بسیاری جهات به ادمونتون یا وینیپگ شباهت دارد. با این تفاوت که مینیاپولیس اکنون به گفته ناظران «در محاصره» است و شهروندانش بهدلیل گرایش سیاسی دموکرات، هدف قرار گرفتهاند.
بر اساس این گزارش، اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) و گمرک و حفاظت مرزی (CBP) عملاً به «میلیشیای خصوصی رئیسجمهور» تبدیل شدهاند. کاخ سفید این عملیات را «عملیات موج مترو» (Operation Metro Surge) نامیده که از اول دسامبر ۲۰۲۵ آغاز شده است. پس از ۵۵ روز حضور نیروهای فدرال و کشته شدن یک غیرنظامی دیگر در ۲۴ ژانویه، تنشها به اوج رسیده است. بیش از سه هزار نیروی نقابدار و مسلح ICE و CBP در شهر مستقر شدهاند؛ نیروهایی که به رهبری گرگ بووینو، از چهرههای شاخص این عملیات، فعالیت میکنند.
در مقابل، فرماندار مینهسوتا، تیم والتز، گارد ملی ایالت را بسیج کرده و شهردار مینیاپولیس، جیکوب فری، نیز بر ایستادگی تأکید دارد. دونالد ترامپ هم با انتشار پیامی به حروف بزرگ در شبکه اجتماعی خود نوشته است: «بگذارید قهرمانان ICE کارشان را انجام دهند!» و همزمان ۱۵۰۰ نیروی لشکر یازدهم هوابرد مستقر در آلاسکا را در حالت آمادهباش قرار داده است. این دو نیرو اکنون برای چندین روز در وضعیت تقابل قرار گرفتهاند.
پاتریک لناکس نویسنده این مقاله که در وب سایت The Walrus کانادا منتشر شده است، به قتل الکس پرِتی، پرستار ۳۷ ساله بخش مراقبتهای ویژه بیمارستان کهنهسربازان، اشاره میکند که در روز یکشنبه هفته گذشته و در روشنای روز، هنگام دفاع از یک معترض دیگر، در برابر دوربینهای تلفن همراه مورد ضربوشتم و شلیک گلوله قرار گرفت. به باور نویسنده، خطر فعال شدن «قانون شورش» از سوی ترامپ وجود داشت، هرچند تا زمان نگارش متن چنین اقدامی صورت نگرفته است.
در ادامه، این وضعیت بهعنوان نشانهای از حرکت آمریکا بهسوی ناآرامیهای گسترده داخلی توصیف میشود؛ ناآرامیهایی که لزوماً شبیه جنگ داخلی ۱۸۶۱ نخواهد بود، اما میتواند بیثباتی عمیقی ایجاد کند. به نقل از دادستان کل مینهسوتا، «این یک استبداد است… اکنون دیگر لازم نیست حدس بزنیم فاشیسم آمریکایی چه شکلی دارد؛ درست پشت در خانه ماست.»
نویسنده هشدار میدهد که این «استبداد» عملاً در همسایگی کانادا قرار دارد، چرا که مینهسوتا ۸۸۰ کیلومتر مرز مشترک با مانیتوبا و انتاریو دارد. در صورت تشدید بحران، احتمال سرریز ناآرامیها به کانادا و حتی موج مهاجرت میلیونی شهروندان آمریکایی مطرح میشود؛ سناریویی که میتواند جمعیتی بیش از کل جمعیت فعلی کانادا را درگیر کند. استانهایی چون کبک، انتاریو، مانیتوبا و بریتیش کلمبیا بیشترین تأثیر را خواهند پذیرفت.
این متن همچنین به گزارش سال ۲۰۲۴ «پالیسی هورایزنز کانادا» اشاره میکند که وقوع جنگ داخلی در آمریکا را رویدادی با پیامد بالا اما احتمال وقوع پایین دانسته بود؛ ارزیابیای که به باور نویسنده، اکنون باید بازنگری شود. همزمان، فروپاشی وحدت ملی کانادا نیز بهعنوان خطری با احتمال بالاتر مطرح شده است.
نویسنده در جمعبندی تأکید میکند که تداوم یا فروپاشی حاکمیت قانون در آمریکا، تعیینکننده مسیر آینده خواهد بود. پاتریک لناکس بر این باور است که کانادا باید از هماکنون برای مواجهه با سناریوهای «غیرقابل تصور» برنامهریزی کند و آمادگی ملی در حوزههای امنیتی، پلیسی و مدیریت بحران را به اولویتی فوری تبدیل سازد. به تعبیر متن، «نوشته روی دیوار است» و زمان پذیرش واقعیت فرا رسیده است.



