در حالی که تورنتو هر ساله در میانه سپتامبر شاهد آغاز تغییر رنگ برگهاست، امسال ساکنان شهر زودتر از موعد شاهد درخشش رنگهای پاییزی بر فراز درختان خیابانها و پارکها بودهاند. کارشناسان میگویند این تغییرات دستکم یک هفته زودتر رخ داده و دلیل اصلی آن خشکسالی و فشار ناشی از گرمای شدید تابستان است.
دکتر لورا بولت، استادیار زیستشناسی جنگل در دانشگاه تورنتو، توضیح داد که کوتاه شدن روزها و خنکتر شدن شبها بهطور طبیعی باعث توقف تولید کلروفیل در برگها میشود، اما استرس ناشی از خشکی موجب تسریع این فرآیند شده است. او تأکید کرد که خشکسالی نه تنها تغییر رنگ را زودتر به همراه دارد بلکه در بسیاری موارد باعث میشود درختان برگهای خود را پیش از رسیدن به اوج رنگهای پاییزی رها کنند.
مارکوس مادالنا، مدیر ذخایر طبیعی در سازمان «طبیعت انتاریو»، نیز روند مشابهی را در جنوب استان گزارش داده است. به گفته او، درختان در شرایط خشکسالی توان فتوسنتز مطلوب را ندارند و برای حفظ انرژی، برگها را زودتر رها میکنند. او افزود: «وقتی گرما و خشکی شدید ادامه یابد، برگها قهوهای و پژمرده میشوند و در صورت تداوم استرس، زودتر از موعد از شاخهها جدا میشوند.»
سازمان حفاظت محیطزیست منطقهای تورنتو نیز مشاهدات مشابهی داشته و اعلام کرده است که تغییر رنگها امسال تقریباً یک هفته زودتر از زمان معمول آغاز شده است. کارشناسان این سازمان هشدار دادند که اگر این روند سالهای متوالی ادامه یابد، میتواند پیامدهای جدی برای اکوسیستمهای جنگلی و حیاتوحش داشته باشد.
به گفته بولت، تغییرات در چرخه گیاهی مستقیماً بر جانوران اثر میگذارد؛ زیرا حیوانات ممکن است در زمانهای حساس دسترسی خود را به منابع غذایی مناسب از دست بدهند و ناچار به مصرف خوراکیهای کمارزشتر شوند که سلامت و بقای جمعیت آنها را تهدید میکند.
کارشناسان همچنین یادآور شدند که فشار بر درختان تنها به خشکسالی محدود نمیشود؛ افزایش دما و زمستانهای ملایم، شرایط را برای شیوع آفات و بیماریهایی مانند سوسک زمردی و آفت پروانه اسفنجی فراهم کرده است که استرس مضاعفی بر پوشش گیاهی وارد میکند.
مادلنا تأکید کرد که تغییرات اقلیمی یکی از عوامل تشدیدکننده این وضعیت است: «وقتی الگوهای آبوهوایی شدید و غیرقابل پیشبینی بیشتر رخ میدهد، طبیعت در واکنش به این شرایط دچار سردرگمی میشود.» او همچنین خاطرنشان کرد که مناطق شهری به دلیل جذب گرما از سوی بتن و آسفالت، درختان خیابانی را در برابر این فشارها آسیبپذیرتر میکنند.
با وجود این چالشها، کارشناسان بر نقش مردم و جوامع در کاهش اثرات تأکید دارند. به گفته آنان، کاشت گونههای بومی مقاوم به خشکی و گسترش فضاهای طبیعی میتواند تابآوری جنگلهای شهری را افزایش دهد. مادالنا پیشنهاد داد شهروندان با استفاده از منابعی همچون راهنمای «بهجای من بکار» گونههایی را انتخاب کنند که برای شرایط در حال تغییر انتاریو مناسبتر هستند.
کارشناسان تأکید کردند که تغییر زودهنگام رنگ برگها صرفاً یک پدیده زیباشناختی نیست، بلکه هشداری است درباره فشارهای رو به افزایش بر جنگلها و گونههای وابسته به آنها در سایه تغییرات اقلیمی.
