یک گزارش تازه از اندیشکده سیاستگذاری SecondStreet.org نسبت به افزایش مرگ بیماران در فهرست انتظار جراحیها و خدمات تشخیصی در کانادا هشدار داده است. بر اساس این گزارش، دستکم ۲۳٬۷۴۶ بیمار بین آوریل ۲۰۲۴ تا مارس ۲۰۲۵ در حالی جان باختند که در انتظار انجام عمل جراحی یا دریافت خدمات تشخیصی بودند؛ رقمی که نسبت به سال گذشته ۳ درصد افزایش داشته و شمار کل مرگهای ثبتشده از سال ۲۰۱۸ تاکنون را به بیش از ۱۰۰ هزار نفر میرساند.
این آمار بر مبنای درخواستهای دسترسی به اطلاعات (FOI) از بیش از ۴۰ نهاد بهداشتی استانی و سرزمینی گردآوری شده است. بااینحال، گزارش تأکید میکند که برخی استانها تنها دادههای ناقص ارائه کردهاند و استان آلبرتا و بخشهایی از مانیتوبا هیچ اطلاعاتی ندادهاند؛ بنابراین آمار واقعی احتمالاً بالاتر است.
کالین کریگ، رئیس SecondStreet.org، در بیانیهای با انتقاد از نبود شفافیت دولتی گفت: «دولتها بهطور منظم رستورانها را بازرسی میکنند و کوچکترین تخلف را گزارش میدهند، اما درباره مرگ بیماران در فهرست انتظار هیچ گزارشی منتشر نمیکنند. این یک تناقض آشکار است.»
چهرۀ انسانی آمار
پشت آمارهای رسمی، زندگی کاناداییهایی مانند دِبی فیوستر قرار دارد؛ مادری از مانیتوبا که در ژوئیه ۲۰۲۴ به او گفته شد طی سه هفته باید جراحی قلب انجام دهد، اما بیش از دو ماه منتظر ماند و در روز شکرگزاری جان باخت. خانواده او با رسانهای کردن ماجرا سبب شد نامش ثبت شود؛ در حالی که بسیاری از مرگهای مشابه هرگز علنی نمیشوند.
موارد مشابه در استانهای مختلف گزارش شده است؛ از نوجوانان لورا هیلیِر و فینلی فان در وِرکن در انتاریو تا جری دانهام در آلبرتا که هنگام انتظار برای نصب ضربانساز قلب درگذشت.
پراکندگی استانی
استان انتاریو با ۱۰٬۶۳۴ مرگ، بیشترین تعداد مرگهای فهرست انتظار را ثبت کرده است؛ از جمله بیش از ۹٬۱۰۰ مورد مرتبط با خدمات تصویربرداری تشخیصی. کبک با ۶٬۲۹۰ و بریتیش کلمبیا با ۴٬۶۲۰ مورد در رتبههای بعدی قرار دارند. استانهای کوچکتر نیز آمار قابلتوجهی ارائه کردهاند، از جمله نوا اسکوشیا (۷۲۷)، نیوفاندلند و لابرادور (۵۴۲)، ساسکاچوان (۴۱۹)، جزیره پرنس ادوارد (۱۷۸) و نیوبرانزویک (۱۲۱). آمار مانیتوبا (۲۱۵) ناقص است.
کیفیت زندگی و خطرات پنهان
بخش عمده مرگها مربوط به بیمارانی است که در انتظار خدماتی برای بهبود کیفیت زندگی مانند تعویض مفصل یا جراحی آبمروارید بودند، اما تعداد قابلتوجهی نیز در انتظار درمانهای حیاتی مانند جراحی قلب و درمان سرطان جان باختند. در انتاریو ۳۵۵ بیمار هنگام انتظار برای عمل قلب جان خود را از دست دادند.
هزینههای تاریخی، عملکرد ضعیف
با وجود ۲۴۴ میلیارد دلار هزینه عمومی سلامت و سه برابر شدن هزینه سرانه نسبت به دهه ۹۰ میلادی، گزارش تأکید میکند که عملکرد سیستم بهبود نیافته است. دادههای مؤسسه فریزر نشان میدهد کانادا نسبت به بسیاری از کشورهایی که نظام درمانی همگانی دارند، پزشکان، تخت بیمارستان و دستگاه MRI کمتری دارد و زمانهای انتظار طولانیتر است.
پیشنهادها برای اصلاح
این گزارش از دولتها میخواهد مرگهای فهرست انتظار را ردیابی و افشا کنند؛ امری که به گفته یک نظرسنجی، ۷۹ درصد کاناداییها خواستار آن هستند. از دیگر پیشنهادها میتوان به تأمین مالی مبتنی بر فعالیت بیمارستانها، همکاری با کلینیکهای خصوصی ارزانتر، ارائه ترکیب گزینههای عمومی و خصوصی، و اجرای مدل اروپایی «دستورالعمل درمان برونمرزی» برای بازپرداخت هزینههای درمان در خارج از استان یا کشور اشاره کرد.
گزارش تأکید میکند که بدون اصلاحات ساختاری، مرگ بیماران در فهرست انتظار همچنان ادامه خواهد یافت.
