اقتصاد کانادا تا چه حد به اقتصاد آمریکا وابسته است؟

کارگران خودرو کانادا طی سالها با بحرانهای متعددی روبهرو بودهاند، اما تهدید فعلی ماهیتی متفاوت دارد. لانا پین، رئیس اتحادیه یونیفور، هشدار داده است: «اگر به شدت در برابر ترامپ و این شرکتها مقاومت نکنیم، همه چیز را از دست خواهیم داد.» تاکنون بحثها حول تعرفههای آمریکا محدود مانده، اما تهدیدات فراتر از اینهاست و نه تنها صنعت خودرو بلکه توانایی کارگران و شهروندان برای تعیین دموکراتیک نوع جامعهای که میخواهند، یعنی حاکمیت واقعی کانادا، را هدف گرفته است.
تعرفهها تنها نشانهای از مشکل بزرگتر کانادا است: وابستگی بیش از حد به قدرت اقتصادی و سیاسی غالب جهان، آمریکا. کانادا هرچند «نزدیکترین شریک اقتصادی و وفادارترین متحد» آمریکا محسوب میشود، اما این امر مانع از رفتارهای یکجانبه ترامپ نشد. آمریکا حتی با وجود مازاد تجاری با کانادا در کالاهای تولیدی، از جمله خودرو، تعرفهها را اعمال کرد تا سیاستهای «کاملاً اول آمریکا» را دنبال کند.
وابستگی کانادا به آمریکا در صنعت خودرو شدید و ویژه است؛ انتقال کارخانههای کانادایی به آمریکا نسبتاً سادهتر است و شرکتها با وجود اختلاف هزینههای نیروی کار، ممکن است تحت فشارها تصمیم به خروج بگیرند. بسیاری از شرکتها پس از تجربه تهدید تعرفهای، نسبت به سرمایهگذاری در کانادا محتاط خواهند شد. در عین حال، کارگران کانادا و آمریکا با بحران محیطزیستی و فشار تغییر به خودروهای الکتریکی مواجهاند، در حالی که چین در این حوزه پیشتاز است و تولید خودرو برقی را به طور گسترده توسعه داده است.
صنعت خودرو دیگر نمیتواند همانند گذشته ایجاد اشتغال کند. از سال ۲۰۰۰ تا کنون، مشاغل خودرو در آمریکا بیش از ۲۰ درصد و در کانادا نزدیک به ۳۰ درصد کاهش یافته است. تولیدکنندگان ژاپنی مانند تویوتا و هوندا، با امکانات غیراتحادیهای، اکنون سهم بیشتری از تولید کانادا دارند و اتحادیهها برای حفظ قدرت خود مجبور به بازسازی استراتژیهای تاریخی نظیر تصرف کارخانهها هستند.
مقابله با وابستگی آمریکا نیازمند برنامهریزی جامع و دخالت بیشتر دولت است. ایجاد یک «موسسه ملی تبدیل صنعت» و برنامههای صنعتی دولتی، توسعه تولید خودروهای الکتریکی داخلی، گسترش حملونقل عمومی، بازسازی ساختمانها و زیرساختها و سرمایهگذاری در انرژیهای تجدیدپذیر از جمله اقدامات ضروری است. اتحادیهها باید بر ظرفیتهای تولیدی تمرکز کنند و نه شرکتها، تا منابع صنعتی موجود هدر نرود.
کانادا برای کاهش وابستگی اقتصادی خود به آمریکا باید فراتر از راهکارهای کوتاهمدت فکر کند و برنامهای جامع برای استقلال صنعتی و محیطزیستی طراحی کند. تجربه تاریخی نشان میدهد تنها با مقاومت و برنامهریزی دموکراتیک میتوان حاکمیت واقعی اقتصادی و اجتماعی کانادا را حفظ کرد و کارگران را در برابر فشارهای خارجی محافظت نمود.



