گزارشهای تازه نشان میدهد مأموران مرزبانی ایالات متحده در حال بازرسی تلفنهای هوشمند و سایر دستگاههای الکترونیکی مسافران در سطحی بیسابقه هستند؛ اقدامی که در بحبوحه سیاستهای سختگیرانهتر مهاجرتی دولت دونالد ترامپ شدت گرفته است.
بر اساس آمار منتشرشده از سوی اداره گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (CBP)، در فاصله ماههای آوریل تا ژوئن سال جاری در مجموع ۱۴ هزار و ۸۹۹ دستگاه مورد بازرسی قرار گرفتهاند؛ رقمی که نسبت به سهماهه پیشین ۲۱ درصد افزایش یافته و بالاترین رکورد پیشین در سهماهه نخست ۲۰۲۲ را نیز پشت سر گذاشته است.
جیمز هایز، وکیل مهاجرت در ونکوور، در گفتوگو با *گلوبال نیوز* این روند را «ناامیدکننده» توصیف کرد.
مقامهای آمریکایی اختیار قانونی گستردهای برای بازرسی دستگاههای الکترونیکی افراد هنگام ورود به کشور دارند؛ اختیاری که شامل همه مسافران صرفنظر از تابعیت میشود. با این حال، دادههای CBP نشان میدهد که کمتر از ۰٫۰۱ درصد از کل مسافران ورودی مشمول چنین بازرسیهایی میشوند و از میان آنها نیز تعداد اندکی دستگاه برای بررسی بیشتر ضبط میشود. در سال مالی گذشته، تنها ۴۷ هزار دستگاه از میان بیش از ۴۲۰ میلیون مسافر ورودی مورد بازرسی قرار گرفت.
با بازگشت ترامپ به کاخ سفید، تمرکز بیشتری بر بررسی پیشینه دیجیتال مسافران اعمال شده است. وزارت خارجه آمریکا در ماه ژوئن اعلام کرد که متقاضیان ویزای دانشجویی بینالمللی باید حسابهای کاربری شبکههای اجتماعی خود را برای بررسی محتوای «مغایر با منافع ایالات متحده» در دسترس قرار دهند.
در همین حال، دولت کانادا هشدار مسافرتی خود را بهروز کرده و از شهروندان خواسته است هنگام ورود به آمریکا انتظار بازرسی، از جمله بازرسی دستگاههای الکترونیکی، را داشته باشند.
یک سخنگوی وزارت امنیت داخلی آمریکا اما هرگونه ارتباط این افزایش با دستورالعملهای دولت ترامپ را رد کرد و گفت: «ادعاهایی مبنی بر اینکه تغییر دولت باعث افزایش بازرسی رسانههای الکترونیکی شده، نادرست است… مسافران قانونی هیچ نگرانیای نباید داشته باشند، چرا که این اقدامات برای حفاظت از امنیت ملی طراحی شدهاند.»
ماه گذشته، CBP در فراخوانی خواستار توسعه سامانههای تحلیل داده شد تا بتواند دادههای دیجیتال بهدستآمده از دستگاههای مسافران، شامل متن، مخاطبان، تصاویر و ویدئوها، را پردازش و تحلیل کند. این نهاد تأکید کرده است که ظرفیت دیجیتال و ابزارهای جرمشناسی خود را در سالهای آینده گسترش خواهد داد.
حدود اختیارات مأموران
طبق دستورالعمل سال ۲۰۱۸، مأموران حق دسترسی به اطلاعات ذخیرهشده روی دستگاه را دارند اما نمیتوانند دادههای ابری را بررسی کنند. با این حال، آنها میتوانند به ایمیلها، پیامکها، پیامهای واتساپ و دیگر محتوای ذخیرهشده در دستگاه دسترسی داشته باشند. مسافران موظفاند رمزهای عبور لازم را در اختیار مأموران قرار دهند و امتناع از همکاری میتواند به رد ورود یا حتی بازداشت و اخراج منجر شود.
دفتر کمیسر حریم خصوصی کانادا نیز هشدار داده است که چنین بازرسیهایی نیازمند ارائه مدرکی از تخلف نیست و میتواند شامل درخواست رمزهای عبور شود.
توصیهها به مسافران
کارشناسان مهاجرت و گروههای مدنی به مسافران توصیه میکنند برای حفاظت از حریم خصوصی خود اقدامات پیشگیرانه انجام دهند؛ از جمله پاک کردن حافظه پنهان، محدود کردن دادههای همگامشده با فضای ابری، حذف موقت اپلیکیشنهای شبکههای اجتماعی و استفاده از تلفن یا لپتاپ مخصوص سفر.
دفتر کمیسر حریم خصوصی کانادا همچنین به شهروندان یادآوری کرده است که بهتر است تصاویر یا رسیدهای مرتبط با مصرف کانابیس را از دستگاههای خود حذف کنند، چرا که این ماده در سطح فدرال در ایالات متحده غیرقانونی است.
هایز تأکید میکند که این شدت عمل بهویژه برای کاناداییها نگرانکننده است: «چنین برخوردی با کاناداییها در سالهای اخیر سابقه نداشته است… این روند غیرضروری و غیرسازنده است و موجب افزایش تنش میان دو کشور میشود.»
