رشد نگرانکننده استفاده نوجوانان از هوش مصنوعی بهعنوان همراه و مشاور شخصی

با گسترش روزافزون فناوری هوش مصنوعی، نوجوانان آمریکایی اکنون از این ابزارها نهفقط برای پرسیدن سؤالات درسی یا روزمره، بلکه بهعنوان همراهی مجازی برای دریافت مشاوره، حمایت عاطفی و حتی تصمیمگیریهای اجتماعی استفاده میکنند.
مطالعهای جدید از سازمان «Common Sense Media» نشان میدهد که بیش از ۷۰ درصد نوجوانان از چتباتها و همراهان مجازی استفاده کردهاند و نیمی از آنها بهطور منظم به این ابزارها مراجعه میکنند. در این میان، ۳۱ درصد نوجوانان گفتهاند که گفتوگو با هوش مصنوعی برای آنها بهاندازه یا حتی لذتبخشتر از ارتباط با دوستان واقعی بوده است.
کایلا چِجه، دانشآموز دبیرستانی ۱۵ساله در کانزاس، از چتجیپیتی برای پرسشهایی درباره خرید مدرسه، انتخاب رنگ لوازم آرایشی، رژیم غذایی و برنامهریزی جشن تولد استفاده میکند. او میگوید: «همه از هوش مصنوعی برای همه چیز استفاده میکنند. واقعاً در حال سلطه بر زندگی ماست.»
کارشناسان نسبت به اثرات بلندمدت این روند هشدار دادهاند. به گفته مایکل راب، پژوهشگر ارشد این مطالعه، هوش مصنوعی نباید جایگزین تعاملات واقعی شود، چرا که نوجوانان در این دوران حیاتی باید مهارتهای اجتماعی و هویتی خود را از طریق تعامل انسانی تقویت کنند، نه از طریق الگوریتمهایی که همواره آنها را تأیید میکنند.
نگرانیها زمانی شدت میگیرد که برخی نوجوانان از هوش مصنوعی برای پایان دادن به روابط عاشقانه یا مشاوره درباره موضوعات حساسی همچون هویت جنسی استفاده میکنند. در مواردی حتی کودکان ۸ ساله نیز به ابزارهای تولید محتوای هوشمند دسترسی دارند.
پژوهشگران و معلمان هشدار میدهند که وابستگی بیش از حد به چتباتها ممکن است خلاقیت، تفکر انتقادی و مهارتهای اجتماعی نوجوانان را تضعیف کند. به گفته یکی از نوجوانان شرکتکننده در این مطالعه: «هوش مصنوعی اعتیاد جدید ماست.»



