در یک مجتمع تجاری واقع در یک ساعتی بیرو تورنتو، در میان یک مرکز آبدرمانی و یک رستوران شاورما، ساختمانی دوطبقه با پنجرههای آبیرنگ قرار دارد که نور تابستان را بازتاب میدهد. اینجا مقر اصلی شرکت Canadensys Aerospace است؛ جایی که کانادا نخستین گامهای خود برای سفر به ماه را برمیدارد.
این شرکت در حال توسعه نخستین ماهنورد ساختهشده در کانادا است؛ پروژهای که بهعنوان اولین مأموریت اکتشافی سیارهای تحت رهبری کانادا شناخته میشود. در اتاقهای این مرکز، مدلها، نقشهها و پوسترهای فضایی به چشم میخورند و مهندسان با روپوشهای ضدالکتریسیته ساکن روی دستگاههایی ناشناخته کار میکنند.
دکتر کریستین سالابِرگر، رئیس و مدیرعامل Canadensys، در گفتوگو با بیبیسی این مأموریت را بخشی از «استراتژی کلان برای حرکت بشریت بهسوی زندگی فراتر از زمین» توصیف کرد. او ماه را نخستین گام منطقی برای این مسیر دانست و گفت: «این دیگر فیلمهای علمیتخیلی نیست؛ واقعیت است.»
این ماهنورد که بخشی از برنامه آرتمیس ناسا محسوب میشود، مأموریت خواهد داشت به جستجوی آب، اندازهگیری سطح تابشهای رادیواکتیو و مقاومت در برابر شبهای طولانی و سرد ماه (هر شب معادل ۱۴ روز زمینی) بپردازد. همچنین فناوریهای کانادایی را به نمایش خواهد گذاشت و بر سابقه این کشور در عرصه فضا خواهد افزود؛ از جمله ساخت بازوی رباتیک Canadarm برای شاتل فضایی و ایستگاه فضایی بینالمللی و اعزام فضانوردانی چون کریس هدفیلد و جرمی هانسن.
وزن این ماهنورد ۳۵ کیلوگرم است و قرار است زودتر از سال ۲۰۲۹ پرتاب نشود. محل فرود آن منطقه قطب جنوب ماه خواهد بود؛ یکی از سختترین محیطهای سطح قمر زمین. این وسیله هنوز نامی ندارد و آژانس فضایی کانادا یک رقابت عمومی آنلاین برای انتخاب آن برگزار کرده است.
سالابِرگر میگوید مهمترین چالشها، اختلاف دمای شدید ماه و طراحی چرخها برای مقابله با خاک تیز و چسبنده سطح آن است. او میافزاید: «خاک ماه مثل ولکرو (چسب نواری قلابدار) عمل میکند و مکانیسمها را از کار میاندازد.»
به گفته دکتر گوردون اوسینسکی، دانشمند ارشد مأموریت از دانشگاه وسترن انتاریو، کشف آب روی ماه میتواند آینده اکتشافات پایدار را دگرگون کند. او یادآور شد که از سال ۲۰۰۸ شواهدی از وجود مولکولهای آب در نمونههای مأموریت آپولو و دادههای مداری بهدست آمده، اما حضور قطعی آن هنوز روی سطح اثبات نشده است. آب میتواند هم برای مصرف انسانی و هم بهعنوان سوخت موشک بهکار رود و ماه را به «ایستگاه سوخترسانی فضایی» بدل کند.
با این حال، چالشهای فرود همچنان باقی است. شکستهای اخیر شرکتهای آمریکایی و ژاپنی نشان داده است که این مسیر آسان نخواهد بود. سالابِرگر در این باره گفت: «این ذات کاری است که انجام میدهیم. تلاش میکنیم خطرات را کاهش دهیم، اما همیشه امکان خطا وجود دارد.»
فضاپیمای کانادایی همچنین در بستری از رقابتهای ژئوپلیتیکی فعالیت خواهد کرد. اوسینسکی تأکید میکند که با جدیتر شدن بحث استقرار دائمی روی ماه، پرسشهایی درباره مالکیت منابع فضایی مطرح میشود. با این حال، او مأموریتهای آرتمیس را نمونهای از همکاری گستردهتر بینالمللی میداند؛ همکاریای که تاکنون بیش از ۵۰ کشور به «توافقنامههای آرتمیس» پیوستهاند.
شرکت Canadensys علاوه بر این پروژه، روی طرحهای بلندمدتی مانند احداث گلخانههای ماه نیز کار میکند. اما به گفته مدیرعامل شرکت، نخستین گام همین ماهنورد خواهد بود: «اگر وسیلهای بسازید که بتواند روی ماه دوام بیاورد، در هر نقطه دیگری از منظومه شمسی هم میتواند زنده بماند.»
