مؤسسه فریزر در تازهترین گزارش خود هشدار داده است که نظام مالیاتی ناپایدار و نرخهای بالای مالیات بر درآمد شخصی در کانادا، جایگاه این کشور را در رقابت جهانی برای جذب و نگهداشت استعدادهای برتر، کارآفرینان، دانشمندان و سرمایهگذاران تضعیف کرده است.
این گزارش، که در واکنش به تصویب «قانون بزرگ و زیبا» رئیسجمهور سابق ایالات متحده، دونالد ترامپ، منتشر شده، تأکید میکند که کاهش و تثبیت نرخ مالیات بر درآمد در آمریکا، فاصله رقابتی بین دو کشور را افزایش داده است.
بر اساس یافتههای این گزارش، کانادا در میان ۳۸ کشور عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در رتبه هشتم از نظر کمرقابتیترین نظام مالیات بر درآمد شخصی قرار دارد. همچنین نرخ ترکیبی مالیات بر درآمد در کانادا (ترکیب مالیات فدرال و استانی) در سال ۲۰۲۴ پنجمین نرخ بالا در میان کشورهای عضو OECD بوده است؛ رقمی که بالاتر از کشورهایی مانند ایالات متحده، بریتانیا و استرالیاست.
مؤسسه فریزر هشدار داده است که نرخهای فعلی مالیات در کانادا، بخصوص برای درآمدهای متوسط و بالا، تأثیر منفی بر تصمیمگیری متخصصان، پزشکان، مهندسان و حتی ورزشکاران حرفهای دارد. بهعنوان نمونه، در حالی که ایالتهایی مانند فلوریدا، تگزاس و نوادا هیچ مالیات ایالتی بر درآمد ندارند، اکثر استانهای کانادا جزو ۱۰ حوزه با بالاترین نرخ مالیات در آمریکای شمالی هستند.
برای مثال، نیوفاندلند و لابرادور با نرخ ۵۴.۸۰ درصد، بالاترین نرخ مالیات را در میان ۶۱ حوزه مالیاتی ایالات متحده و کانادا دارد. در مقابل، ایالتهایی مانند فلوریدا، تگزاس و واشنگتن با نرخهای حدود ۳۷ درصد، فضای بسیار رقابتیتری برای جذب استعدادها و سرمایهگذاران ایجاد کردهاند.
درآمدهای پایین نیز مصون نیستند. در سطح درآمد ۵۰٬۰۰۰ دلار کانادا، استانهایی مانند نوا اسکوشیا، نیوفاندلند و پرینس ادوارد با نرخهای مالیاتی نزدیک به ۳۰ درصد، جزو بالاترین در قاره هستند؛ این در حالی است که اکثر ایالتهای آمریکا در همین سطح درآمد نرخهایی در بازه ۱۲ تا ۲۵ درصد دارند.
این گزارش همچنین با اشاره به مهاجرت استعدادهای کانادایی به آمریکا، از جمله در حوزههای علمی و فناوری، هشدار داده است که تداوم این روند میتواند بر نوآوری، رشد اقتصادی و ایجاد اشتغال در بخش خصوصی تأثیر منفی بگذارد.
در بخش ورزش حرفهای نیز آثار مشهود است. گزارش به نقل از مطالعاتی اشاره میکند که نشان میدهد تیمهای ورزشی مستقر در ایالتهای کممالیات آمریکا مانند فلوریدا و نوادا، نسبت به تیمهای کانادایی، توانایی بیشتری در جذب بازیکنان سطح بالا با قراردادهای مقرونبهصرفه دارند.
علاوه بر چالش مالیاتی، گزارش به موانع نظارتی متعدد و زمانبر بودن فرایندهای بوروکراتیک نیز اشاره کرده است. طبق آمار منتشرشده توسط فدراسیون کسبوکارهای مستقل کانادا، در سال ۲۰۲۴، کسبوکارهای کانادایی بیش از ۵۱ میلیارد دلار و بهطور متوسط ۷۳۵ ساعت در سال صرف رعایت مقررات و الزامات دولتی کردهاند.
در پایان، مؤسسه فریزر تأکید کرده است که اگر کانادا خواهان حفظ و ارتقای جایگاه خود در اقتصاد جهانی است، باید اصلاحات جسورانهای در نظام مالیاتی خود انجام دهد. کاهشهای جزئی مالیاتی کافی نخواهد بود؛ بلکه لازم است دولت فدرال و استانها با رویکردی جامع و رقابتی، نظام مالیاتی کشور را بازطراحی کنند تا مسیر برای جذب استعدادها و سرمایهگذاری هموارتر شود.
