کارشناسان حوزه املاک در کانادا نسبت به گسترش کلاهبرداریهای ملکی با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته نظیر دیپفیک و هوش مصنوعی هشدار دادند. این نوع جدید از جرایم سایبری، اعتماد عمومی به معاملات املاک را با تهدیدی جدی مواجه کرده است.
کریستن شاربونو، مدیر اجرایی شرکت Coldwell Banker Canada، در یادداشتی هشدار داده است که صنعت املاک نمیتواند در برابر این تهدید نوظهور بیتفاوت باقی بماند. وی تأکید کرد: «دیپفیکها دیگر یک کنجکاوی فناورانه نیستند؛ بلکه به ابزاری پیچیده و سازمانیافته برای فریب تبدیل شدهاند.»
به گفته کارشناسان، کلاهبرداران با در اختیار داشتن تنها چند ثانیه صدای افراد، میتوانند به کمک هوش مصنوعی، نسخهای قانعکننده از صدای آنها را تولید کرده و خود را بهعنوان وکیل، مشاور املاک یا مالک جا بزنند. حتی تماسهای ویدیویی جعلی با چهره افراد معتمد نیز در این کلاهبرداریها مشاهده شده است.
موارد رو به افزایش جعل هویت در بازار املاک
طبق گزارشها، در استانهای انتاریو و بریتیشکلمبیا تاکنون دستکم ۳۲ ملک هدف طرحهای «جعل مالکیت» قرار گرفتهاند. در یک نمونه، یک آپارتمان در تورنتو با استفاده از مدارک جعلی و هویتهای سرقتشده، بدون اطلاع مالک قانونی به فروش رسیده است.
مرکز ضد کلاهبرداری کانادا نیز در سال جاری نسبت به افزایش استفاده از ویدیوهای دیپفیک در کلاهبرداریها هشدار داده و اعلام کرده است که این تهدید در حال ورود به بازار املاک کشور است. این در حالی است که قانونگذاران هنوز موفق به تدوین مقررات ویژهای برای مقابله با فناوریهای جعل تصویر و صدا نشدهاند.
زیرساختهای دیجیتال؛ فرصتی برای کلاهبرداران
با دیجیتالی شدن روند معاملات ملکی، ابزارهایی چون امضای الکترونیکی، بازدیدهای مجازی و نشستهای آنلاین رایج شدهاند. هرچند این پیشرفتها سرعت و سهولت را افزایش دادهاند، اما همزمان، دروازههایی برای سوءاستفاده نیز گشودهاند.
در بسیاری از معاملات، طرفین هرگز بهصورت حضوری یکدیگر را ملاقات نمیکنند. همین امر فضا را برای سودجویانی فراهم کرده که با تکیه بر چهرهها و صداهای جعلی، هویت دیگران را جعل میکنند. بهویژه در شرایطی که زمان محدود و فشار برای نهایی کردن معامله زیاد است، قربانیان آسانتر فریب میخورند.
گروههای آسیبپذیرتر
شاربونو هشدار داده است که افراد مسن بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند. آشنایی کم با فناوری، اعتماد بیش از حد به اسناد الکترونیکی و سرعت تصمیمگیری، زمینهساز آسیبپذیری بیشتر آنان در برابر این تهدیدهاست.
راهکارهایی برای محافظت خریداران و فروشندگان
کارشناسان چند راهکار عملی برای محافظت از خود در برابر این نوع کلاهبرداریها پیشنهاد کردهاند:
- هشیاری در برابر هشدارها: تغییر ناگهانی اطلاعات پرداخت، امتناع از تماس حضوری یا فشار برای تصمیمگیری سریع، همگی نشانههایی از تلاش برای فریب هستند.
- تأیید هویت و مالکیت: بررسی وضعیت مشاوران در مراجع استانی و استعلام مالکیت ملک از سازمان ثبت اسناد ضروری است.
- استفاده از درگاههای امن: تمام ارتباطات و پرداختها باید از طریق درگاههای دیجیتال معتبر و شناختهشده صورت گیرد. از کلیک روی لینکهای ناشناس باید خودداری شود.
- تأیید تلفنی دستورالعملهای پرداخت: هیچگاه بر اساس ایمیل یا پیام، مبلغی را منتقل نکنید؛ بلکه دستورالعملها را تلفنی و از طریق شمارهای که میشناسید تأیید کنید.
- آگاهیبخشی: آشنایی با روشهای نوین کلاهبرداری و گفتوگوی باز با وکلا و مشاوران، گام مهمی در پیشگیری است.
لزوم اقدام صنعت و قانونگذاران
شاربونو در ادامه خواستار اقدام فوری از سوی رهبران صنعت املاک شد. به باور وی، استانداردهای سراسری برای احراز هویت و انتقال ایمن وجوه باید تعریف و اجباری شوند. همچنین، قوانین ویژهای برای مقابله با جعل هویت بهکمک هوش مصنوعی باید تدوین گردد.
او تأکید کرد که مسئولیت مقابله با این تهدید تنها بر دوش افراد نیست، بلکه نیازمند تلاش هماهنگ صنعت، دولت و شرکتهای فناوری است.
در همین راستا، شرکت Coldwell Banker Canada اقدامات آموزشی و امنیتی را برای نمایندگان خود در سراسر کشور آغاز کرده و تلاش دارد با همکاری سایر نهادها، الگویی ایمنتر و شفافتر برای معاملات ملکی فراهم کند.
فناوری دیپفیک اگرچه نوظهور است، اما تهدید آن برای بازار املاک کاملاً واقعی و در حال گسترش است. اگر اعتماد عمومی نسبت به امنیت معاملات از میان برود، پایههای این صنعت متزلزل خواهد شد.
در حالی که فضای دیجیتال مزایای متعددی به همراه دارد، لزوم هشیاری، آموزش و تدوین سیاستهای مناسب بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. به گفته شاربونو: «ما آمادگی مقابله داریم. پرسش این است: دیگران چطور؟»
