کانادا؛ مسیری هموارتر و سریعتر برای مهاجرت تحصیلی در مقایسه با بریتانیا
در سالهای اخیر، همزمان با تغییر نگرش عمومی و بازنگری دولتها در سیاستهای مهاجرتی، نظامهای مهاجرتی کشورهای مقصد دانشجویان بینالمللی دستخوش تحولات قابلتوجهی شدهاند. با وجود این تغییرات، بررسی قوانین جاری نشان میدهد که کانادا همچنان مسیری سادهتر، شفافتر و سریعتر برای تبدیل اقامت تحصیلی به اقامت دائم در اختیار دانشجویان خارجی قرار میدهد؛ مسیری که در مقایسه با بریتانیا، مزیتهای ساختاری و زمانی قابلتوجهی دارد.
اقامت دائم در کانادا و بریتانیا؛ تفاوت در مسیر و زمان
در هر دو کشور، امکان دریافت وضعیت اقامت دائم برای اتباع خارجی وجود دارد. در کانادا این وضعیت «اقامت دائم» (Permanent Residence – PR) و در بریتانیا «اقامت نامحدود» (Indefinite Leave to Remain – ILR) نامیده میشود. دستیابی به این وضعیتها هرگز تضمینشده نیست و مستلزم طی مراحل قانونی، کسب سابقه کار و صرف زمان قابلتوجه است.
با این حال، دانشجویان بینالمللی که تحصیلات خود را در کانادا به پایان میرسانند، میتوانند در کوتاهترین زمان ممکن—حتی یک سال پس از فارغالتحصیلی—واجد شرایط اقدام برای اقامت دائم شوند. این در حالی است که طبق قوانین فعلی بریتانیا، فارغالتحصیلان باید دستکم پنج سال در این کشور اقامت کاری داشته باشند تا امکان درخواست ILR را پیدا کنند؛ افزون بر این، دولت بریتانیا پیشنهاد افزایش این بازه زمانی به ده سال را نیز مطرح کرده است.
مزیت کلیدی کانادا: مجوز کار پس از تحصیل طولانیتر
کسب سابقه کار محلی، شرط اصلی بیشتر مسیرهای اقامت دائم در هر دو کشور است و از همین رو، نوع و مدت مجوز کار پس از تحصیل نقش تعیینکنندهای در آینده مهاجرتی دانشجویان دارد.
در کانادا، فارغالتحصیلان مؤسسات آموزش عالی واجد شرایط میتوانند «مجوز کار پس از تحصیل» (Post-Graduation Work Permit – PGWP) با اعتباری حداکثر سهساله دریافت کنند. این امتیاز شامل فارغالتحصیلان دورههای حداقل دوساله و همچنین برخی دورههای کارشناسی ارشد یکساله میشود.
در مقابل، در بریتانیا تنها فارغالتحصیلان مقطع دکتری میتوانند ویزای کار سهساله دریافت کنند. فارغالتحصیلان کارشناسی و کارشناسی ارشد که در سال ۲۰۲۶ برای ویزای فارغالتحصیلی اقدام میکنند، حداکثر مجوز کار دوساله خواهند داشت و از ابتدای سال ۲۰۲۷ این مدت به ۱۸ ماه کاهش مییابد. بر این اساس، دانشجویانی که در سالهای آینده قصد تحصیل در مقاطع کارشناسی یا کارشناسی ارشد دارند، پس از فارغالتحصیلی در کانادا عملاً دو برابر مدت زمان مجوز کار بیشتری نسبت به بریتانیا دریافت خواهند کرد.
تفاوت بنیادین: تأثیر سابقه کار پس از تحصیل بر اقامت دائم
تفاوت اساسی دیگر میان دو کشور در این است که سابقه کاری پس از تحصیل چگونه در محاسبه شرایط اقامت دائم لحاظ میشود.
در بریتانیا، مدت زمانی که یک فارغالتحصیل با «ویزای فارغالتحصیلی» مشغول به کار است، جزو سابقه اقامتی لازم برای دریافت ILR محسوب نمیشود. برای آغاز محاسبه این سابقه، فرد باید وضعیت اقامتی خود را به ویزای کاری واجد شرایط—معمولاً «ویزای نیروی کار ماهر»—تغییر دهد. این امر مستلزم دریافت پیشنهاد شغلی از کارفرمای مورد تأیید دولت، داشتن شغل در فهرست مشاغل مجاز و برخورداری از حداقل حقوق تعیینشده است. تنها پس از این مرحله، زمان اقامت فرد برای ILR محاسبه میشود.
در کانادا، شرایط بهمراتب سادهتر است. سابقه کاری که فارغالتحصیلان با PGWP کسب میکنند، مستقیماً در ارزیابی واجد شرایط بودن آنان برای برنامههای اقامت دائم لحاظ میشود. دانشجویان بینالمللی میتوانند تنها با یک سال سابقه کار تماموقت در مشاغل تخصصی (سطوح TEER 0 تا 3) و برای هر کارفرمای کانادایی، واجد شرایط برنامه «تجربه کانادایی» (Canadian Experience Class – CEC) شوند؛ برنامهای که اصلیترین مسیر اقامت دائم اقتصادی کانادا بهشمار میرود.
نمونه تطبیقی: مهاجرت تحصیلی به بریتانیا
در یک نمونه فرضی، «ریچل» در ۲۲سالگی تصمیم میگیرد از مسیر تحصیل به بریتانیا مهاجرت کند. او پس از اتمام یک دوره کارشناسی ارشد یکساله، ویزای فارغالتحصیلی ۱۸ماهه دریافت میکند و سپس با حمایت کارفرما به ویزای نیروی کار ماهر منتقل میشود. ریچل پس از پنج سال کار با این ویزا، در ۳۰سالگی—حدود هفتونیم سال پس از ورود به بریتانیا—موفق به دریافت اقامت نامحدود میشود. در صورت افزایش مدت اقامت لازم به ده سال، این فرآیند میتواند تا ۳۵سالگی او به طول انجامد.
نمونه تطبیقی: مهاجرت تحصیلی به کانادا
در مقابل، «روان» در همان سن ۲۲سالگی مسیر تحصیل در کانادا را انتخاب میکند. او پس از اتمام دوره کارشناسی ارشد، مجوز کار سهساله PGWP دریافت کرده و تنها با یک سال سابقه کار تخصصی، واجد شرایط برنامه تجربه کانادایی میشود. روان با ورود به سامانه اکسپرس انتری و دریافت دعوتنامه، کمتر از سه سال پس از ورود به کانادا—در ۲۵سالگی—به اقامت دائم دست مییابد.
انتخاب مقصد مهاجرت تحصیلی، تصمیمی شخصی و وابسته به اولویتها و ارزشهای هر فرد است. با این حال، برای افرادی که هدف اصلی آنان دستیابی سریعتر و کمدردسرتر به اقامت دائم پس از تحصیل است، شواهد و مقررات موجود نشان میدهد که کانادا در مقایسه با بریتانیا، مسیر روشنتر، کوتاهتر و قابلپیشبینیتری را پیش روی دانشجویان بینالمللی قرار میدهد.
