دولت فدرال کانادا در حالی شمار مهاجران دائم و موقت را کاهش میدهد که یکی از معدود مسیرهایی که نهتنها مشمول این محدودیتها نشده بلکه قرار است بهطور چشمگیری گسترش یابد، جذب مهاجران فرانسویزبان در خارج از استان کبک است.
مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، وعده داده است تا سال ۲۰۲۹ سهم مهاجران فرانسویزبان خارج از کبک را به ۱۲ درصد از کل تازهواردان دائم برساند. این هدف تازه که بدون تبلیغات گسترده اعلام شد، بالاتر از هدف ۱۰ درصدی دولت پیشین جاستین ترودو است و فاصله زیادی با نرخ کمتر از دو درصدی دارد که کانادا برای سالها به آن دست یافته بود.
کانادا برای نخستین بار در سال ۲۰۲۲ توانست به هدف ۴/۴ درصدی جذب مهاجران فرانسویزبان خارج از کبک دست یابد؛ هدفی که از سال ۲۰۰۳ برای جلوگیری از افول زبان فرانسه تعیین شده بود.
لیان روا، رئیس فدراسیون جوامع فرانکوفون و آکادیَن کانادا، هشدار داد که در صورت جذبنکردن بیشتر فرانسویزبانان، بسیاری از جوامع کوچک بهویژه در مناطق روستایی در معرض نابودی قرار میگیرند و کمبود نیروی کار در شرایط پیر شدن جمعیت تشدید خواهد شد.
«دوزبانگی ارزشمند است»
روا تأکید کرد که در شرایطی که حاکمیت کانادا با تهدیداتی مواجه است، دوزبانگی باید پاس داشته و تقویت شود. او گفت: «هر چه شمار بیشتری از مهاجران به دو زبان انگلیسی و فرانسه مسلط باشند، ارائه خدمات عمومی در حوزههایی مانند سلامت و آموزش بهبود خواهد یافت.»
آمارها نشان میدهد جمعیت فرانسویزبان خارج از کبک از ۶/۱ درصد در سال ۱۹۷۱ به ۳/۵ درصد در سال ۲۰۲۱ کاهش یافته است. از آنجا که کانادا نزدیک به دو دهه نتوانست به هدفگذاری سالانه خود در این زمینه برسد، روا خواستار افزایش بیشتر پذیرشها شد تا کمبود ناشی از عدم تحقق اهداف پیشین جبران شود.
وزارت مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا در بیانیهای اعلام کرد که افزایش مهاجرت فرانسویزبانان «به تقویت و پویایی جوامع اقلیت فرانکوفون، حمایت از شکوفایی اقتصادی آنان و بازسازی و افزایش وزن جمعیتی این گروه» کمک میکند. در ماههای اخیر، دولت فدرال از طریق برنامه اکسپرس اینتری چندین قرعهکشی ویژه برای فرانسویزبانان برگزار کرده است.
محدودیتهای تازه در پذیرش مهاجران
در حالیکه ورود فرانسویزبانان در حال افزایش است، دولت کارنی اعلام کرده پذیرش سالانه مهاجران دائم کمتر از یک درصد جمعیت خواهد بود و شمار دانشجویان بینالمللی و کارگران موقت خارجی تا سال ۲۰۲۷ به کمتر از پنج درصد جمعیت محدود میشود.
بر اساس این سیاست، شمار پذیرش مهاجران دائم در سال ۲۰۲۵ به ۳۹۵ هزار نفر کاهش خواهد یافت؛ رقمی کمتر از هدف اولیه ۵۰۰ هزار نفری. گزارشها نشان میدهد این محدودیتها اثرگذار بوده و کانادا در دو فصل پیاپی با کاهش جمعیت غیرمقیم مواجه شده است.
لزوم تلاشهای پایدار
ریمون تِبِرژ، کمیسر زبانهای رسمی کانادا، هشدار داد برای تحقق هدف ۱۲ درصدی تا سال ۲۰۲۹ باید در تمام مراحل—from تبلیغ تا ادغام و ماندگاری—اقدامات پایدار صورت گیرد. او همچنین خواستار تعیین منابع، جدول زمانی و ابزارهای لازم برای دستیابی به هدف دیگر دولت شد: بازگرداندن وزن جمعیتی فرانسویزبانان خارج از کبک به ۶/۱ درصد.
آمارهای سال ۲۰۲۴ نشان میدهد سهم فرانسویزبانان در میان مهاجران دائم خارج از کبک به ۷/۲ درصد (۳۰ هزار و ۵۵۰ نفر) رسیده است؛ رقمی بالاتر از هدف ۶ درصدی. روا ابراز امیدواری کرد این روند ادامه یافته و حتی هدف ۲۰ درصدی در آینده محقق شود.
برنامههای ویژه برای جوامع فرانکوفون
یکی از طرحهای تازه دولت، «آزمایشی مهاجرت جوامع فرانکوفون» است که به مناطق روستایی و شمالی اجازه میدهد کارگران ماهر فرانسویزبان را جذب کنند. شبهجزیره آکادین در شمال نیوبرانزویک از جمله مناطق مشارکتکننده در این طرح است.
سباستین روا، مدیر یک کارخانه تقطیر در این منطقه، گفت استخدام مهاجران فرانسویزبان باعث رونق دوباره شهر زادگاهش شده است: «با حضور تازهواردان فرانکوفون میتوانیم هویت فرانسوی خود را حفظ کنیم و همزمان نیروی جوان و کارآمد جذب نماییم.»
در شهر تیمینز انتاریو نیز، که نزدیک به نیمی از جمعیت آن دو زبانهاند، کالج بوریال با همکاری مهاجران فرانسویزبان خدمات آموزشی و بهویژه درمانی را تقویت کرده است. ملانی دوفغن، مدیر پردیس این کالج، تأکید کرد: «بیماران حق دارند در زبان مادری خود خدمات دریافت کنند و حضور مهاجران فرانسویزبان این نیاز را برطرف میکند.»
