نرخ باروری کل در کانادا سال گذشته بار دیگر کاهش یافت و با رسیدن به ۱.۲۵ فرزند به ازای هر زن، رکوردی تاریخی را ثبت کرد. این روند نزولی که سالها ادامه داشته، اکنون کانادا را در زمره کشورهایی با «باروری بسیار پایین» قرار داده است.
بر اساس آمارهای منتشرشده در روز چهارشنبه از سوی مرکز آمار کانادا، نرخ تولد در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال ۲۰۲۳، حدود ۱.۶ درصد کاهش یافته است؛ نخستین باری که این نرخ در کشور به کمتر از ۱.۳ فرزند به ازای هر زن رسید.
این آمار نشان میدهد که کانادا به جمع کشورهایی چون سوئیس، لوکزامبورگ، فنلاند، ایتالیا، ژاپن، سنگاپور و کرهجنوبی پیوسته است که همگی دارای «باروری بسیار پایین» هستند.
دههها کاهش
نرخ باروری در کانادا دهههاست که در حال کاهش است. این نرخ در اواخر دهه ۱۹۵۰ به حدود چهار فرزند برای هر زن رسیده بود اما از آن زمان روندی نزولی را طی کرده است.
گزارش مرکز آمار کانادا در سال ۲۰۲۴ نشان میدهد که یکی از شدیدترین افتها در دوران موسوم به «کاهش تولدها» میان سالهای ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۵ رخ داد؛ دورهای که دسترسی به روشهای جلوگیری از بارداری و سقط جنین گسترش یافت.
از دیگر مقاطع مهم میتوان به دوران رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم اشاره کرد که به ترتیب موجب کاهش و سپس افزایش نرخ زاد و ولد شد. همچنین در آغاز همهگیری کووید-۱۹، نرخ باروری به طور موقت افزایش یافت اما بار دیگر به روند نزولی چندینساله بازگشت.
در سال ۱۹۷۲، نرخ باروری کانادا به زیر ۲.۱ فرزند برای هر زن سقوط کرد؛ سطحی که معمولاً «نرخ جانشینی» خوانده میشود و حداقل لازم برای حفظ جمعیت تنها از طریق تولد است.
تأخیر در فرزندآوری
کیت چوی، جمعیتشناس اجتماعی دانشگاه وسترن، سال گذشته در گفتوگویی با شبکه CTV اظهار داشت که شرایط اقتصادی رقابتیتر، مردان و زنان را به سمت اولویت دادن به تحصیل و تعویق در فرزندآوری سوق داده است.
او افزود: «اغلب جوانان و زوجها ترجیح میدهند تولد فرزند را تا زمانی به تعویق بیندازند که توانایی پرداخت پیشپرداخت خانه یا تأمین شرایط مناسب و امن برای پرورش کودکان خود را داشته باشند.»
میانگین سن مادران کانادایی در زمان فرزندآوری طی دهههای گذشته پیوسته افزایش یافته و در سال ۲۰۲۴ به بالاترین حد تاریخی خود یعنی ۳۱.۸ سال رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با ۲۶.۷ سال در سال ۱۹۷۶، افزایش ۱۹ درصدی را نشان میدهد.
چالش جهانی
کاهش نرخ باروری پدیدهای جهانی است و بسیاری از کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) طی شش دهه گذشته شاهد نصف شدن نرخ زاد و ولد بودهاند؛ از ۳.۳ فرزند به ازای هر زن در سال ۱۹۶۰ به ۱.۵ فرزند در سالهای اخیر.
گزارش این سازمان در سال ۲۰۲۴ هشدار میدهد که این روند میتواند چهره جوامع، خانوادهها و اقتصاد را دگرگون کند و تأثیرات قابل توجهی بر رشد و شکوفایی اقتصادی بر جای گذارد.
بر اساس دادههای یک نظرسنجی سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۴، «محدودیتهای مالی» مهمترین دلیل زوجها برای داشتن فرزند کمتر از برنامهریزی اولیه بوده است. پس از آن، مشکلات مربوط به اشتغال، مسکن، مراقبت از کودکان، و همچنین موانع سلامت و خدمات درمانی در رتبههای بعدی قرار دارند.
در این گزارش آمده است: «در همه کشورهای مورد بررسی، بخش قابل توجهی از مردم اعلام کردهاند که ناچار به بازنگری در اندازه خانواده مطلوب خود شدهاند.»
راهکارهای سیاستی
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در گزارش خود تأکید میکند که کاهش عدم اطمینان و حمایت همهجانبه از خانوادهها کلید معکوسکردن این روند است. این نهاد به سیاستهایی چون مرخصی والدین و مراقبت مقرونبهصرفه از کودکان اشاره میکند که میتواند والدین را در حفظ شغل و در عین حال افزایش تعداد فرزندان یاری دهد.
استفانو اسکارپتا، مدیر یکی از بخشهای این سازمان، در بیانیهای گفت: «تسهیل تصمیمگیری برای فرزندآوری نیازمند حمایت جامع و پایدار از خانوادههاست. این شامل مسکن مقرونبهصرفه، سیاستهای خانوادگی برای توازن کار و زندگی، و سازگاری با دیگر سیاستهای عمومی برای ارتقای دسترسی به مشاغل باکیفیت و پیشرفت شغلی زنان است.»
