آژانس خدمات مرزی کانادا (CBSA) در سال ۲۰۲۵ با اجرای گسترده قوانین مهاجرتی، رکورد تازهای در اخراج اتباع خارجی ثبت کرد. بر اساس تازهترین دادههای رسمی، در این سال مجموعاً ۱۸ هزار و ۹۶۹ مورد «خروج اجباری» از کانادا به ثبت رسیده که از این میان، ۸ هزار و ۹۸۲ مورد به «حکم اخراج دائمی» انجامیده است؛ احکامی که بازگشت افراد به کانادا را بدون دریافت مجوز ویژه، برای همیشه ممنوع میکند.
طبق گزارش سالانه CBSA که اطلاعات تفصیلی آن تا ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ بهروزرسانی شده، ۱۸ هزار و ۷۸۵ نفر از اتباع خارجی تا پایان اکتبر بهصورت اجرایی از کشور خارج شدهاند. این رقم شامل ۸٬۹۸۲ حکم اخراج، ۵٬۸۲۱ حکم منع ورود موقت (Exclusion) و ۳٬۹۸۲ دستور خروج داوطلبانه (Departure) است. این روند افزایشی، ادامه جهشی است که در سال ۲۰۲۴ با ۱۷٬۳۵۷ مورد و در سال ۲۰۲۳ با ۱۵٬۲۰۷ مورد خروج اجباری ثبت شده بود.
بر اساس این گزارش، ۸۴۱ مورد از اخراج ها مربوط به «عدم پذیرشهای جدی» از جمله تهدید علیه امنیت ملی، جرایم سازمانیافته، نقض حقوق بشر و جرایم کیفری بوده است. احکام اخراج دائمی که شدیدترین ابزار اجرایی در نظام مهاجرتی کانادا به شمار میروند، نزدیک به ۴۸ درصد کل خروجهای ثبتشده را تشکیل میدهند. این احکام اغلب در نتیجه محکومیتهای کیفری، تکرار تخلفهای مهاجرتی یا سوءاستفاده از نظام پناهندگی صادر شدهاند.
CBSA اعلام کرده است که افزایش صدور این احکام با تغییرات قانونی اخیر، از جمله تقویت اختیارات این نهاد و سختگیرانهتر شدن معیارهای پذیرش پناهندگی، همراستا بوده است. با این حال، پیامدهای انسانی این تصمیمات، از جمله جدایی خانوادگی و محرومیت دائمی از بازگشت به کانادا، همچنان موضوع بحثهای عمومی و کارشناسی است.
بررسی دلایل اخراج نشان میدهد که «عدم رعایت قوانین مهاجرتی» مهمترین عامل اخراج اتباع خارجی در سال ۲۰۲۵ بوده است. بیش از ۱۵٬۶۰۰ پناهجو و حدود ۲٬۰۶۵ نفر از متقاضیان غیرپناهنده به دلیل نقض شرایط اقامت، پایان اعتبار ویزا یا رد نهایی پرونده پناهندگی از کشور خارج شدهاند. در کنار آن، موارد مربوط به جرایم کیفری، جرایم فرامرزی، ارائه اطلاعات نادرست و فعالیتهای مجرمانه سازمانیافته نیز سهم قابل توجهی داشتهاند.
تمرکز جغرافیایی اخراجها
از نظر منطقهای، استان کبک با ۸٬۴۵۰ مورد خروج اجباری در صدر قرار دارد و پس از آن منطقه کلانشهری تورنتو با ۵٬۸۴۷ مورد گزارش شده است. کارشناسان این تمرکز را ناشی از حجم بالای پناهجویان، دانشجویان بینالمللی و ساکنان موقت در این مناطق میدانند؛ مناطقی که همزمان با بحران مسکن و فشارهای اقتصادی، شاهد تشدید نظارتهای مهاجرتی بودهاند.
در کنار افزایش اخراجها، CBSA با انباشت گسترده پروندههای اجرایی نیز روبهروست. تا پایان اکتبر ۲۰۲۵، بیش از ۵۵۶ هزار پرونده در سامانه این نهاد ثبت شده که نزدیک به ۳۰ هزار مورد آن در مرحله «در حال اقدام برای اخراج» قرار دارد. وجود هزاران حکم قدیمی و دشواری در تأمین مدارک سفر یا همکاری کشورهای مبدأ، از جمله موانع اصلی اجرای سریع احکام عنوان شده است.
الگوی تابعیتی اخراجشدگان
از نظر تابعیت، شهروندان مکزیک، هند و هائیتی بیشترین تعداد اخراجشدگان در سال ۲۰۲۵ را تشکیل دادهاند. اخراج بیسابقه اتباع هند، بهویژه در میان دانشجویان بینالمللی، واکنشهای گستردهای را در فضای عمومی و شبکههای اجتماعی برانگیخته و بحثهایی درباره تخلفهای ویزایی و نظارتهای پیشورودی را دامن زده است.
در حالی که بیش از ۷۰ میلیون مسافر قانونی در سال ۲۰۲۵ وارد کانادا شدهاند، کاهش کلی ورود ساکنان موقت و تشدید اخراجها نشاندهنده تغییر رویکرد دولت فدرال در مدیریت مهاجرت است. مقامهای کانادایی تأکید دارند که این سیاستها با هدف حفظ اعتماد عمومی، مدیریت فشار بر بازار مسکن و تضمین کارآمدی نظام مهاجرتی اتخاذ شدهاند.
با ورود کانادا به سال ۲۰۲۶ و همزمان با کاهش اهداف پذیرش مهاجران دائم و کنترل شدیدتر اقامتهای موقت، به نظر میرسد اخراج و اجرای احکام خروج، همچنان یکی از محورهای اصلی سیاست مهاجرتی این کشور باقی بماند؛ محوری که توازن میان «رعایت قانون» و «ملاحظات انسانی» را بیش از پیش به چالش میکشد.
