دقایقی پس از وقوع یک زلزله عظیم با بزرگی ۹ ریشتر در سواحل جزیره ونکوور در یک روز تابستانی، هزاران نفر از ساکنان بریتیش کلمبیا در میان آوار جان خود را از دست خواهند داد یا مجروح میشوند؛ سپس سونامی، پسلرزهها و هرجومرج فرا میرسد.
بازماندگان آشفته، در جستوجوی عزیزان خود، بیمارستانها را تحت فشار قرار میدهند. راههای جادهای و ریلی بر اثر زلزله آسیب میبینند و سپس با سیلاب ناشی از سونامی از کار میافتند. کمبود غذا و تجهیزات پزشکی بهدنبال آن رخ میدهد.
این سناریوی یک زلزله «مگاترست»/زمینلرزه کلانراندگی در تحلیل ریسک دولت بریتیش کلمبیا تشریح شده است؛ تحلیلی که پیشبینی میکند تنها در روز وقوع زلزله اصلی، بیش از ۳۴۰۰ نفر جان خود را از دست بدهند و بیش از ۱۰ هزار نفر مجروح شوند.
در این گزارش آمده است: «پس از زلزله، هزاران نفر دیگر نیز در اثر مخاطرات ثانویه همچون سونامی، پسلرزهها و آتشسوزیها کشته یا زخمی میشوند.»
بر اساس این تحلیل، هزینههای اقتصادی این فاجعه به ۱۲۸ میلیارد دلار خواهد رسید، ۱۸ هزار ساختمان بهطور کامل تخریب میشوند و حدود ۱۰ هزار ساختمان دیگر آسیب گسترده میبینند. همچنین رشد اقتصادی استان به نصف کاهش مییابد و آثار منفی بر تولید ناخالص داخلی و اشتغال، تا یک دهه ادامه خواهد داشت.
گزارش میافزاید که شدیدترین خسارات ممکن است در جزیره ونکوور و در نواری به عرض حدود ۲۰ کیلومتر در امتداد سرزمین اصلی، شامل ونکوور از مرز ایالات متحده تا منطقه ساحل سانشاین، رخ دهد.
این تحلیل بخشی از «ارزیابی ریسک بلایای طبیعی و اقلیمی بریتیش کلمبیا» است که در اکتبر ۲۰۲۵ منتشر شده و چندین سناریوی «رویدادهای حدی» دیگر را نیز بررسی میکند؛ از جمله سیلاب شدید در دره فریزر، آبگرفتگی ساحلی در جنوبغرب استان پس از طوفان زمستانی، آتشسوزی در مرز مناطق شهری و طبیعی، و خشکسالی چندساله.
ادوین نیسن، استاد علوم زمین و اقیانوس در دانشگاه ویکتوریا، میگوید برآورد تلفات و تخریب ساختمانها در این گزارش بر پایه شبیهسازیها انجام شده است. او که در تهیه گزارش نقشی نداشته، توضیح داد: «میتوان شبیهسازی کرد که زلزله چه شکلی خواهد داشت و چه میزان لرزش زمین ایجاد میکند.»
به گفته نیسن، این شبیهسازیها سپس استحکام سازهها را بر اساس موقعیت مکانی، مصالح ساختمانی و ضوابط آییننامهای در نظر میگیرند. او افزود: «در سطح فردی، خانههای چوبی معمولاً در برابر لرزش نسبتاً ایمنترند. ساختمانهای آجری خطرناکترند. اگر روی سنگ بستر باشید یا به آن نزدیک باشید، وضعیت بهتر است؛ اگر نباشید، خطر بیشتر است.»
نیسن تأکید کرد که ارقام ارائهشده با «عدم قطعیت بسیار زیادی» همراهاند، زیرا عواملی مانند زمان روز و فصل وقوع زلزله نقش مهمی دارند. به گفته او، زلزلههای زمستانی میتوانند مرگبارتر باشند، زیرا خاک آب بیشتری جذب کرده و احتمال رانش زمین و روانگرایی افزایش مییابد.
با این حال، نیسن معتقد است انتشار منظم چنین گزارشهایی ضروری است. او گفت: «بهنظر من خوب است که این گزارشهای اضطراری هر چند سال یکبار بهروزرسانی شوند، چون علم و مهندسی بهسرعت پیشرفت میکنند.»
در این گزارش آمده است که آخرین زلزله قابل مقایسه در این منطقه در سال ۱۷۰۰ رخ داده است. نیسن توضیح داد که پژوهشگران از طریق روایتهای شفاهی اقوام بومی و نیز مطالعات علمی جدید درباره گسل کاسکادیا به این رویداد پی بردهاند؛ گسلی که به طول حدود هزار کیلومتر، از میانه تا شمال جزیره ونکوور امتداد یافته و از زیر اقیانوس آرام تا شمال کالیفرنیا کشیده میشود.
این گزارش احتمال وقوع چنین رویداد حدی را در ۳۰ سال آینده بین ۲ تا ۱۰ درصد برآورد میکند و زلزله ۹.۱ ریشتری اقیانوس هند در سال ۲۰۰۴ را از نظر ساختار تکتونیکی، طول گسیختگی و ایجاد سونامی، نمونهای قابل مقایسه میداند.
اگرچه بیش از ۳۰۰ سال از وقوع آخرین زلزلهای با این بزرگی در منطقه میگذرد، نیسن تأکید کرد که چنین زمینلرزههایی الگوی زمانی منظم ندارند. او گفت: «گاهی ممکن است دو زلزله بزرگ در فاصله ۱۰۰ سال از هم رخ دهند و گاهی ممکن است ۸۰۰ سال فاصله بیفتد.»
به گفته او، دامنه احتمالات بسیار گسترده است، اما واقعیت این است که چنین رویدادی میتواند هر زمانی اتفاق بیفتد. نیسن افزود: «به همین دلیل، ما باید برای آن آماده باشیم.»
او همچنین گفت که دانشمندان در مورد منطقه فرورانش کاسکادیا تا حدی «در تاریکی» قرار دارند، زیرا تاکنون امکان ثبت تعداد زیادی زلزله متوسط در این منطقه فراهم نشده است. به گفته نیسن: «کاسکادیا از نظر فعالیتهای لرزهای، بهطرز عجیبی ساکت است.»
