با وجود نااطمینانی اقتصادی ناشی از جنگ تجاری میان ایالات متحده و کانادا، نشانههایی از فرصتهای جدید مشاهده میشود. برخی شرکتها بهدلیل تغییرات در سیاستهای تجاری، مهاجرتی و حتی مقررات انرژی دولت ترامپ، آمریکا را ترک کرده و فعالیتهای خود را به کانادا منتقل میکنند.
جولیان کاراگسیان Julian Karaguesian، مدرس دانشگاه مکگیل و کارشناس تجارت بینالملل، در گفتوگو با نشنال پست گفت: «هر یک از این موارد زمینه خاص خود را دارد، اما وجه مشترک آنها این است که در بحبوحه عقبنشینی گسترده شرکتهای آمریکایی از کانادا، شاهد پیروزیهای کوچک اما نمادینی هستیم؛ پیروزیهایی که در این دوران سخت برای مردم اهمیت دارد.»
در ادامه، چند نمونه از این انتقالها آمده است.
انتقال مدرسه قدیمی آبجوسازی از شیکاگو به مونترال پس از ۱۵۴ سال
مؤسسه فناوری سیبل Siebel، قدیمیترین مدرسه آموزش آبجوسازی در قاره آمریکا، اعلام کرده است که بهدلیل تغییرات مقرراتی در ایالات متحده، از اول ژانویه ۲۰۲۶ فعالیتهای خود را به مونترال منتقل میکند. این مرکز آموزشی در بیانیهای در شبکههای اجتماعی نوشت که این تصمیم پس از بررسی هزینههای عملیاتی، روندهای صنعت و افزایش چالشهای دریافت ویزای دانشجویی آمریکا اتخاذ شده است.
دولت ترامپ در سال جاری بودجه پژوهشهای دانشگاهی را کاهش داد، تعداد ویزاهای دانشجویی خارجی را کم کرد و مالیات برخی دانشگاههای مطرح را افزایش داد. حتی مجوز هاروارد برای ثبتنام دانشجویان خارجی لغو شد که البته بعدها توسط دادگاهی فدرال متوقف گردید.
جان هانافان، مدیر اجرایی و آموزشی سیبل، گفت: «تغییرات اخیر در مقررات آمریکا حضور بسیاری از دانشجویان بینالمللی—که اکنون اکثریت دانشجویان ما را تشکیل میدهند—را دشوار کرده است. انتقال کلاسهای حضوری ما به مونترال این امکان را میدهد که بدون افت کیفیت آموزش، خود را با شرایط جدید وفق دهیم.»
به گفته کاراگسیان، نگرانی از اقدامات پلیس مهاجرت آمریکا نیز تأثیر زیادی بر تصمیم دانشجویان خارجی داشته است: «ترس از اینکه حتی موقتاً در خیابان توسط مأمور مهاجرت بازداشت شوید، بسیاری را نگران کرده است. این رفتار با رویکرد کانادا فاصله زیادی دارد.»
انتقال تولید لیکور Sour Puss از مینهسوتا به مونترال
شرکت فیلیپس دیستلری تولیدکننده لیکور Sour Puss، با امضای قراردادی پنجساله تصمیم گرفته است تولید این نوشیدنی محبوب را در مونترال انجام دهد. دلیل این تصمیم، کنار گذاشتن برخی محصولات آمریکایی از سوی استانهای کانادا و همچنین کانادایی بودن ۹۸ درصد بازار این نوشیدنی عنوان شده است.
اندی انگلند، مدیرعامل فیلیپس، گفت: «عملاً Sour Puss را یک برند کانادایی میدانیم. بنابراین کاملاً منطقی است که تولید آن نیز در کانادا انجام شود.» تولید این محصول از ماه جاری در کارخانه Station 22 آغاز شده است.
کاراگسیان گفت استفاده استانها از سیاستهای خرید دولتی—هرچند بهطور معمول مورد حمایت او نیست—در این مورد نتیجه مثبتی برای تولید داخلی داشته است.
کوچ تأسیسات جذب کربن از آمریکا به آلبرتا
شرکت CarbonCapture Inc. که قرار بود امسال یک مرکز جذب کربن در آریزونا احداث کند، پس از لغو میلیاردها دلار مشوقهای انرژی پاک توسط وزیر انرژی آمریکا، پروژه خود را متوقف و سپس به آلبرتا منتقل کرد. این مرکز در همکاری با شرکت کانادایی Deep Sky اکنون در شهر اینیسفیل فعال است.
الکس پتره، مدیرعامل Deep Sky، گفت: «بیثباتی سیاسی و تغییرات اخیر در آمریکا از دلایل اصلی این جابهجایی بود. علاقه شرکتهای آمریکایی به انتقال پروژهها به کانادا در سال گذشته بهطور چشمگیری افزایش یافته است.»
او افزود که اظهارات تند ترامپ درباره تغییرات اقلیمی نیز بر فضای کسبوکار اثر گذاشته است. ترامپ در سخنرانی اخیر خود در سازمان ملل تغییرات اقلیمی را «شعبده» و «فریب» خواند.
پتره گفت: «رویکرد آمریکا به جذب کربن در سال گذشته نامشخص و گاهی نامطلوب بود. نوآوری در محیطی بدون ثبات مقرراتی و مالی امکانپذیر نیست. در مقابل، کانادا یکی از حمایتیترین چارچوبهای قانونگذاری و مالی را برای فناوریهای جذب کربن دارد.»
آیا همه اینها واکنشی به دولت ترامپ است؟
کاراگسیان معتقد است که هرچند سیاستهای اخیر آمریکا نقش مهمی داشته، اما این روند ریشهدارتر است: «در دوره بایدن هم شرایط برای کانادا دشوار بود. قانون کاهش تورم، با تخصیص هزار میلیارد دلار یارانه برای جذب سرمایه به آمریکا، بسیاری از سرمایهگذاریها را از کانادا دور کرد. این روند بیش از یک دهه است که آغاز شده.»
کاراگسیان میگوید: «نمیخواهم بیش از حد این تحولات را نشانه آینده بدانم، اما شاید نوعی پیشنگری درباره مسیر تجارت جهانی باشد. به دوران جهانیسازی عمیق بازنمیگردیم و آمریکاییها هم چنین قصدی ندارند.»
او انتقال تولید Sour Puss را «نمونه کوچکی از بازگشت تولید به نزدیکی بازار مصرف» دانست و افزود: «کانادا از نظر منابع طبیعی یکی از غنیترین کشورهای جهان است و میتواند با تنوعبخشی به تجارت و جذب شرکتهایی که به ثبات و انرژی پاک نیاز دارند، موقعیت خود را تقویت کند.»
این مجموعه از نمونهها، تصویری از تغییر جهت تجارت و سرمایهگذاری در آمریکای شمالی ارائه میدهد؛ روندی که بهنظر میرسد در سالهای آینده نیز ادامه خواهد داشت.
